Burgazadası, İstanbul Adaları’nın büyüklük olarak üçüncüsüdür. Ada yuvarlak bir biçimdedir ve eni boyu yaklaşık 2 kilometredir. Burgazada'sının kuzeyindeki kaşık adası ile arası birkaç yüz metre mesafededir, doğusundaki Heybeliada ile aralarındaki sığ kanalın genişliğinde 600-700 metredir. Böylece adanın önünde korunaklı bir liman oluşmuştur. Bu nedenle, ilk çağlarda emin liman anlamına gelen"Panormos" denilmiştir. Tarihçi Hammer'de bu adın bir zamanlar burada mevcut kaleden (Dimitrios Poliorkites'in babası adına yaptırdığı kale veya şato) Panormum Kastrum'dan (yani Panormos adası şatosu) geldiğini savunur, bazende boğazlı ada diye sözeder. Bu kalenin kuzey kapısında çift başlı bir kadın heykeli bulunuyordu ki, İranlı Hüsrev Bizans'a yaptığı saldırılarda burayı talan edince bu heykeli de alıp İran'a götürmüştür ve bu kalenin kalıntıları muhtemelen sahilde Aya Yorgi Kilisesinin altındadır. Daha sonraları "Antigone" olarak anılan Burgazada bu adını İskender'in eski generali ünlü Antigonos'tan aldığı anlaşılmaktadır. Oğlu Demetrios Poliyorketes İ.Ö. 298'de boğazların serbestliğini sağlamak ve dünya imparatorluğunu ele geçirmek üzere Trakyalı Lisimahos ve Makedonyalı Kasandros ile savaşmak için Marmara Denizine gelmişti. ve bu adaya babasının adını vererek onu ölümsüzleştirmek istedi.
Fetih'ten sonra Türkler buraya rumca "Kale Burcu" anlamına gelen Pyrgos=pirgos'dan bozma olarak "Burgaz" adını vermişlerdir. Piri Reis 'in "Kitabü'l Bahriyye' sinde Burgazlu olarak geçmektedir. Burgazadası da diğer adalar gibi Osmanlı döneminde Kaptan Paşa hassı idi. Evliya Çelebi 1641'de Bursa'ya giderken Adalar'a uğradığında "Burgazası'nda buraya adını veren deniz kenarında yalçın kayalar üzerinde şeddadi(dört köşe) küçük bir kale" henüz duruyordu.Bu kalenin İstanbul'un fethi sırasındaki rolü bilinmemektedir.Adanın Osmanlıların eline geçmesi F.S. Mehmet'in İstanbul' u fethinden altı hafta önce 17 Nisan 1453' te Başkaptan Baltaoğlu Süleyman Bey tarafından gerçekleştirilmiş, ada halkına dokunulmayarak olduğu gibi bırakılmıştır. O tarihte Adalar'da devleti bir yeniçeri yasakçısı temsil ediyordu.
Bazı yabancı gezginlerin yazdıklarına göre Burgaz da diğer Adalar gibi XIX. yy'da yerli Rumlarla İstanbul' daki yabancıların sayfiye yeri olmuş, bu sıralarda Türklerden de gizlice içki içmek için buraya gelenler görülmüştür.

Burgazada' ya vapur ile yaklaşırken denizden biraz uzaktaki büyük Aya Yorgi manastırının önünden geçilir. Manzarası pek hoş olan bu manastır, Peloponez'deki ünlü Megaspilon Manastırına bağlı bir kurumdur. Bu dirliğin işletmesi merkezdeki başrahibin temsilcisi olan bir din adamı yürütmektedir. Prens adalarında artık hiçbir keşiş tarikatı kalmamıştır. Heybeliada'nın Güzel manastırları Rum Milletine ait okullara dönüştürülmüş, diğer adalarda yer alanlar ise ya Yunanistan'daki, yada Sina'daki büyük manastırlara bağlı kuruluşlar haline gelmişlerdir, binaların çoğu en mütevazı burjuva ailelerinin kiraladığı lojmanlara dönüştürülmüştür. Toprakları ise ana malikanenin gönderdiği din adamları denetimi altında işlemektedir.

Burgazada'nın piramit şeklindeki zirvesinde de tıpkı Kınalıada'da olduğu gibi büyük bir Suret Değişimi manastırı vardı. Bu manastır fetih döneminde yıkılmıştır. Daha sonra Yunan bağımsızlık savaşının adaya çekilmiş ihtiyar bir kahramanının işgüzar gayretleri ile son kalan heybetli kalıntılarda kaldırılıp yerine üslupsuz küçük bir ibadethane yapılmıştır.

Burgazada'nın şöhretini sağlayanların en önemlilerinden biriside "Günah çıkarıcı" lakabıyla tanınan patrik Methodios'tur. Kendisi, ikonoklast imparatolar döneminde uğradığı eşi görülmemiş işkenceler nedeniyle Yunan kilisesi tarafından martir mertebesine çıkarılmıştır. Methodios Sicilya'nın Siraküza kentinde soylu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Büyük ailelerin saraya girmeyi arzulayan küçük oğullarının akın ettiği Kostantinapolis'e geldi, burada kendisini, bütün servetini fakirlere bağışlayarak manastıra katılmaya ikna eden bir din adanı ile karşılaştı. Methodios tasvirlere tapınmanın amansız düşmanı Ermeni Leon'un iktidarının başlangıcındaki müthiş zulüm sırasında İtalya'ya çekildi. İmparatorun katlinden ve Kekeme Mikhail'in tahta çıkmasından sonra, sürgündeki papazlar ve "günah çıkarıcılar" geri çağırıldı. Methodios bu sırada Roma'daki papanın yeni bazileus'a hitaben yazdığı bir mektupla geri döndü. Aksi yöndeki bütün yeminlerine rağmen Mikhail' inde tasvirlerden fanatik selefi kadar nefret ettiği kısa zamanda anlaşıldı. Papalık mektubunu küçümseyerek kabul etti, tutuklanan Methodios'a yedi yüz kırbaç vuruldu. Taraftarları müthiş işkencelere uğradı, kendiside can çekişir halde Burgazada 'ya götürüldü. Daha önce mezar olarak kullanılan küçük bir mahzene kapatıldı, kendisine eşlik etmek üzere iki yol kesen haydut verildi. Rivayetlere göre bu minyatür cehennemde yedi yıl yaşadığı söylenmektedir ki, buna inanmak zordur. Pek safiyane bir efsaneye göre bu tasviri imkansız barınağa birkaç ışık hüzmesi düşüren lamba için gerekli yağı martir'e her hafta sefil bir balıkçı getiriyordu. Daha sonra babası mikhail'in yerine geçen oğlu Theoplios tarafından okuduğu kitaplarda yer alan bir sorunu açıklaması için saraya çağrılan Methodios kitabın karmaşık bölümlerini açıklar ve bunlardan büyülenen Theoplios kendisini yanında alıkoyar. Thoplios'un ölümünden sonra Oğlu Michail'in yerine naibe olan Thedora tarafından patrik olarak atanır, ve 846 Mayıs'ında öldüğü zaman Yunan kilisesi tarafından daha fazla saygı gösterilen bir aziz yoktur. Burgazaada'da aziz Methodios'tan geriye kalan tek anı Aziz vaftizci Yahya' ya (Ioannes Prodromos) adanan küçük kilisedir.Ancak bu kilise özellikle adalarda büyük hasara yol açan 10 Temmuz 1894 depremi sonucu kullanılamayacak kadar harap olmuştur. Yeni kilise (1896) Methodios'un 7 yıl hapis yattığı mahzenin tam üzerine yapılmıştır. Bugün aziz Methodios'un zindanı denilen hücreye 11 basamakla inilmektedir.Burası 3.5 X 1.75 m. boyutlarında 2 m yüksekliğinde taştan yapılmış bir odadır, tavandan içeriye yiyeceklerin atıldığı 2 delik vardır.
Türkiye’nin ilk sanatoryumlarından biri 1928 yılında Burgazada’da kurulmuştur. Adada 1953 yılına kadar cami yapılmamıştır. Fethin 500. Yıldönümü dolayısıyla 1953’te belediyenin verdiği bir arsaya küçük bir cami inşa edilmiştir.
Türkiye’nin ilk özel hayvanat bahçelerinden biri de Burgazada’dadır.

06 Ekim 2003
Bu tarih burgazada tarihinin en acı günlerinden birisi olarak tarihteki yerini aldı. 06 Ekim 2003 günü çıkan yangın sonucu ada ormanlarımızın 4/3 yanarak yok olmuştur. Kimine göre çöplükten, kimine göre bir sabotaj sonucu çıktığı sanılan yangın adamızı ağaçsız ve kel bir görünüme büründürdü.